Start
logo 42-400 Zawiercie, ul. 11 Listopada 22, tel. 3267-225-62, mail: g1zawiercie[at]gmail.com
Gimnazjum nr 1 im. T. Kościuszki w Zawierciu

Nasz patron Tadeusz Kościuszko




Gimnazjum nr 1 w Zawierciu
Źródło: wikipedia
Tadeusz Bonawentura Kościuszko

Tadeusz Kościuszko uznawany jest za bohatera narodowego Polski, jednakże wiedza o tym Polaku, który zasłynął nie tylko w naszym kraju , ale także w USA,  w wielu przypadkach ogranicza się głównie do powstania kościuszkowskiego. Postaram się więc przybliżyć trochę zarówno te oczywiste, jak i mniej znane aspekty jego życia.









Gimnazjum nr 1 w Zawierciu

Źródło: wikipedia

Początek historii patrona naszej szkoły sięga roku 1746, kiedy to przyszedł na świat w zubożałej rodzinie szlacheckiej (we wsi Mereczowszczyzna  na Polesiu). W wieku 9 lat Tadeusz razem ze swoim bratem Józefem rozpoczął naukę, jednak ze względu na kłopoty rodzinne obaj powrócili do domu. Ponieważ dziedzicem niewielkiego rodzinnego majątku miał zostać właśnie jego brat, Tadeusz wybrał karierę wojskowego.

Z pomocą Czartoryskich dostał się do Szkoły Rycerskiej, powstałej z inicjatywy Stanisława Augusta Poniatowskiego, gdzie wyróżniał się znacznie spośród innych kadetów, dlatego ukończył ją w stopniu kapitana. W ramach stypendium Tadeusz wyjechał do Francji, która u progu rewolucji wywarła ogromny wpływ na jego  światopogląd.

Po zakończeniu stypendium (3 lata po I rozbiorze) Kościuszko wrócił do Polski, jednakże nic nie szło po jego myśli. Nie udało mu się znaleźć zatrudnienia w polskiej armii, nie układały się także jego sprawy sercowe. Pechowa miłość do hetmanówny Ludwiki Sosnowskiej oraz spory majątkowe z bratem przyczyniły się do podjęcia decyzji o wyjeździe.

Po odwiedzeniu Drezna i Paryża wyruszył do Ameryki. Pomimo rozbicia statku, którym podróżował, Kościuszko znalazł się na kontynencie amerykańskim w 1766 roku. Amerykanie walczący z Wielką Brytanią o swoją suwerenność desperacko potrzebowali większej ilości żołnierzy, jednak brak funduszy przyczyniał się do niechętnego zatrudniania wykwalifikowanych, a co za tym idzie drogo opłacanych, oficerów. W końcu jednak Kościuszce udało się otrzymać zatrudnienie i dzięki swoim umiejętnościom zasłynął w bitwie pod Saratogą, ponieważ to dzięki opracowanym przez niego umocnieniom Amerykanie odnieśli zwycięstwo. W późniejszym okresie pracował także nad budową fortów w West Point i Filadelfii, które spisały się doskonale w obliczu wojny. Nie zdziwi was pewnie, że za tak liczne zasługi, oprócz awansu na generała, Kościuszko otrzymał także w podziękowaniu 250 ha ziemi, pieniądze, a co najważniejsze został członkiem Stowarzyszenia Cyncynatów, które zostało założone przez najbardziej zasłużonych oficerów.

Kiedy Tadeusz powrócił do Polski osiadł w należącej do niego części Siechnowic. Mimo problemów materialnych obniżył pańszczyznę chłopom, a kobiety zwolnił od pracy zupełnie. To zdecydowanie świadczy o bardzo wolnościowym podejściu Kościuszki. Jego chwiejna sytuacja finansowa rozwiązała się dopiero, gdy uzyskał patent generalski. Podczas Wojny W Obronie Konstytucji walczył zarówno pod Zieleńcami, jak i Dubienką, jako dowódca jednej z trzech dywizji koronnych. Wojna zakończyła się jednak porażką ze względu na przedwczesny rozkaz króla, który dołączył do konfederacji targowickiej, dotyczący złożenia broni. Kościuszko jednak nie zamierzał poddać się tak łatwo, dlatego wstąpił do konspiracji przeciw Targowicy, a już 24 marca 1794 rozpoczął powstanie wygłaszając uroczystą, złożoną Narodowi, przysięgę. Pierwsza konfrontacja z wrogiem miała miejsce pod Racławicami, gdzie armia kosynierów, prowadzona właśnie przez Kościuszkę odniosła ogromne zwycięstwo. Jednakże przyszedł też czas porażek, który dość mocno podkopał morale walczących (bitwa pod Maciejowicami i Szczekocinami). Jednak największym ciosem dla powstańców było pojmanie Kościuszki i wzięcie go do niewoli w Petersburgu. Klęska powstania doprowadziła do III rozbioru Polski.

Dopiero po śmierci Katarzyny II - carycy rosyjskiej, generał  został uwolniony. Do końca życia nasz bohater narodowy przebywał na emigracji, zarówno w krajach europejskich, jak i w  USA. Pod koniec swojego życia wyjechał do Szwajcarii, gdzie po krótkim czasie zmarł. Ciało Kościuszki  przewieziono w 1818 roku do Krakowa, gdzie spoczywa w kryptach królewskich obok Józefa Poniatowskiego, jego serce natomiast znajduje się na Zamku Królewskim w Warszawie.

Warto wspomnieć także, że Kościuszko otrzymał za swoje zasługi zarówno Order Orła Białego oraz Virtuti Militari, czyli najważniejsze odznaczenia wojskowe w Polsce. Jako symbol wolności i walki o ważne ideały Kościuszko został uhonorowany licznymi pomnikami, wiele ulic, miast, szkół itp. nosi jego miano (chociażby Góra Kościuszki, czyli najwyższy szczyt Australii). Jego podobizny znajdowały się także kiedyś na banknotach polskich oraz znaczkach pocztowych.

Kinga Baran IIC


Start
Osiągniecia