Nasz patron Tadeusz Kościuszko
Źródło: wikipedia |
Tadeusz Bonawentura Kościuszko
Tadeusz Kościuszko uznawany jest za
bohatera narodowego Polski, jednakże wiedza o tym Polaku, który
zasłynął nie tylko w naszym kraju , ale także w USA, w wielu
przypadkach ogranicza się głównie do powstania kościuszkowskiego.
Postaram się więc przybliżyć trochę zarówno te oczywiste, jak i mniej
znane aspekty jego życia.
Źródło: wikipedia
|
Początek historii
patrona naszej szkoły sięga roku 1746, kiedy to przyszedł na świat w
zubożałej rodzinie szlacheckiej (we wsi Mereczowszczyzna na
Polesiu). W wieku 9 lat Tadeusz razem ze swoim bratem Józefem
rozpoczął naukę, jednak ze względu na kłopoty rodzinne obaj
powrócili do domu. Ponieważ dziedzicem niewielkiego rodzinnego
majątku miał zostać właśnie jego brat, Tadeusz wybrał karierę
wojskowego.
Z pomocą
Czartoryskich dostał się do Szkoły Rycerskiej, powstałej z inicjatywy
Stanisława Augusta Poniatowskiego, gdzie wyróżniał się znacznie
spośród innych kadetów, dlatego ukończył ją w stopniu
kapitana. W ramach stypendium Tadeusz wyjechał do Francji, która
u progu rewolucji wywarła ogromny wpływ na jego światopogląd.
Po zakończeniu
stypendium (3 lata po I rozbiorze) Kościuszko wrócił do Polski,
jednakże nic nie szło po jego myśli. Nie udało mu się znaleźć
zatrudnienia w polskiej armii, nie układały się także jego sprawy
sercowe. Pechowa miłość do hetmanówny Ludwiki Sosnowskiej oraz
spory majątkowe z bratem przyczyniły się do podjęcia decyzji o
wyjeździe.
Po odwiedzeniu Drezna i Paryża wyruszył do Ameryki. Pomimo rozbicia
statku, którym podróżował, Kościuszko znalazł się na
kontynencie amerykańskim w 1766 roku. Amerykanie walczący z Wielką
Brytanią o swoją suwerenność desperacko potrzebowali większej ilości
żołnierzy, jednak brak funduszy przyczyniał się do niechętnego
zatrudniania wykwalifikowanych, a co za tym idzie drogo opłacanych,
oficerów. W końcu jednak Kościuszce udało się otrzymać
zatrudnienie i dzięki swoim umiejętnościom zasłynął w bitwie pod
Saratogą, ponieważ to dzięki opracowanym przez niego umocnieniom
Amerykanie odnieśli zwycięstwo. W późniejszym okresie pracował
także nad budową fortów w West Point i Filadelfii, które
spisały się doskonale w obliczu wojny. Nie zdziwi was pewnie, że za tak
liczne zasługi, oprócz awansu na generała, Kościuszko otrzymał
także w podziękowaniu 250 ha ziemi, pieniądze, a co najważniejsze
został członkiem Stowarzyszenia Cyncynatów, które zostało
założone przez najbardziej zasłużonych oficerów.
Kiedy Tadeusz powrócił do Polski osiadł w należącej do niego
części Siechnowic. Mimo problemów materialnych obniżył
pańszczyznę chłopom, a kobiety zwolnił od pracy zupełnie. To
zdecydowanie świadczy o bardzo wolnościowym podejściu Kościuszki. Jego
chwiejna sytuacja finansowa rozwiązała się dopiero, gdy uzyskał patent
generalski. Podczas Wojny W Obronie Konstytucji walczył zarówno
pod Zieleńcami, jak i Dubienką, jako dowódca jednej z trzech
dywizji koronnych. Wojna zakończyła się jednak porażką ze względu na
przedwczesny rozkaz króla, który dołączył do konfederacji
targowickiej, dotyczący złożenia broni. Kościuszko jednak nie zamierzał
poddać się tak łatwo, dlatego wstąpił do konspiracji przeciw Targowicy,
a już 24 marca 1794 rozpoczął powstanie wygłaszając uroczystą, złożoną
Narodowi, przysięgę. Pierwsza konfrontacja z wrogiem miała miejsce pod
Racławicami, gdzie armia kosynierów, prowadzona właśnie przez
Kościuszkę odniosła ogromne zwycięstwo. Jednakże przyszedł też czas
porażek, który dość mocno podkopał morale walczących (bitwa pod
Maciejowicami i Szczekocinami). Jednak największym ciosem dla
powstańców było pojmanie Kościuszki i wzięcie go do niewoli w
Petersburgu. Klęska powstania doprowadziła do III rozbioru Polski.
Dopiero po śmierci
Katarzyny II - carycy rosyjskiej, generał został uwolniony. Do
końca życia nasz bohater narodowy przebywał na emigracji,
zarówno w krajach europejskich, jak i w USA. Pod koniec
swojego życia wyjechał do Szwajcarii, gdzie po krótkim czasie
zmarł. Ciało Kościuszki przewieziono w 1818 roku do Krakowa,
gdzie spoczywa w kryptach królewskich obok Józefa
Poniatowskiego, jego serce natomiast znajduje się na Zamku
Królewskim w Warszawie.
Warto wspomnieć
także, że Kościuszko otrzymał za swoje zasługi zarówno Order
Orła Białego oraz Virtuti Militari, czyli najważniejsze odznaczenia
wojskowe w Polsce. Jako symbol wolności i walki o ważne ideały
Kościuszko został uhonorowany licznymi pomnikami, wiele ulic, miast,
szkół itp. nosi jego miano (chociażby Góra Kościuszki,
czyli najwyższy szczyt Australii). Jego podobizny znajdowały się także
kiedyś na banknotach polskich oraz znaczkach pocztowych.
Kinga Baran IIC
